Więcej o aminokwasach
Aminokwasy są podstawowym budulcem hormonów i enzymów. 5000 do dziś znanych enzymów to proteiny. Mają duże znaczenie dla systemu odpornościwego. Niektóre aminokwasy są niezależnymi przekaźnikami w mózgu lub stanowią ich materiał podstawowy. Życie bez aminokwasów nie jest możliwe, są one ciągle potrzelone i także ulegają zużyciu.
Z 22 istniejących aminokwasów, najistotniejszych (u niemowląt 10). Muszą być one dostarczane do organizmu wraz z pożywieniem. Pozostałe są syntezowane przez sam organizm podczas przemiany materii.
- Do najistotniejszych aminokwasów należą: izoleucyna, leucyna, lizyna, metionina, fenyloalanina,threonina, tryptofan, walina. U niemowiąt dodatkowo: arginina i nistydyna.
- Pozostałe aminokwasy: alanina, asparagina, kwas asparaginowy, cysteina, cystina, glutamina, kwas glutaminowy, glicyna, hydroksyprolina, prolina, seryna, tyrozyna.
Wyrównana kombinacja różnych aminokwasów decyduje o jakości protein. Proteina o wysokiej przyswajalności biologicznej wymaga zarówno wszystkich podstawowych aminokwsów jak i wyrównanej proporcji między wszystkimi aminokwasami. Niedostateczna ilość jednego z aminokwasów może wpłynąc na działanie pozostałych aminokwasów.
Kompletne proteiny zawieraję podstawowe aminokwasy w dostatecznej ilości. Proteiny pochodzenia zwierzęgo są z reguły kompletne i posiadają większą wartościowość biologiczną niż proteiny roślinne. Wartościowość ta wskazuje ilość (padana wg) białka w organizmie powstałego za pomocą 100g białka przyjętego z pożywieniem. Proteiny roślinne są często niekompletne, brak im niektórych aminokwasów, Niedostatek ten można wyrównać odpowiednim zestawieniem pożywienia, np. przez wzbogacenie diety w ziemniaki, warzywa strączkowe, jaja i produkty zbożowe.
Przemianą białek i aminokwasów kieruje wątroba. Dla przemiany tej ważne są różne substancje witalne, np. witamina B 6. Narządem wydalania są nerki.
Wszystkie naturalne aminokwasy występują w formie L - specjalnym układzie lub strukturze molekularnej. Wolne rodniki mogą uszkodzić strukturę aminokwasów
Objawem niedoboru aminokwasów jest ogólne osłabienie, chroniczne zmęczenie, zaburzenia procesu myślenia, wydajności mózgu, obniżona odporność na infekcje, zakłócenie procesu gojenia się ran a także liczne choroby i ogólne zaburzenia zdrowotne.
Dla leczniczego zastosowania aminokwasów w obrębie mózgu, niezbędne są pewne substancje przenośne. Transportują one aminokwasy poprzez barierę (krew - mózg) z krwi do płynu mózgowego. Ilość ich jest organiczona. Każdy przenośnik transportuje tylko pewną klasę aminokwasów. Pojedyncze aminokwasy konkurują o przenośniki. Przykład: aminokwasy jednej klasy zestawione z aminokwasami o róznym działaniu, konkurują o organiczoną ilość miejsc transportu. Przy tym mocne i słabe aminokwasy o tym samym działaniu przechodzą dalej tylko z uwagi na ich liczbę molekulów. Efektywnym jest zatem zestawienie aminokwasów o tym samym działaniu lecz różnych klas.
| Klasy główne |
|---|
| Duże neutralne (engl. large neutrals) |
| histydyna |
| izolencyna |
| leucyna |
| metionina |
| fenyloalanina |
| tryptofan |
| tyrozyna |
| walina |
| kwasowe (engl. acidic) |
| kwas glutaminowy |
| kwas asparaginowy |
| zasadowe (engl. basic) |
| arginina |
| lizyna |
| ornityna |
| małe neutralne (engl. small neutrals) |
| asparagina |
| glutamina |
| prolina |
| seryna |
| nie przyporządkowane (engl. non assigned) |
| alanina |
| cysteina |
| glicyna |
| tauryna |
Zaleca się przyjmowanie aminokwasów na czczo albo niezależnie od posiłków zawierających białko. Pozwala to na szczególne działanie pojedynczych aminokwasów. Zapobiega mieszaniu się z innymi aminokwasami, z których odbudowane są tylko ogólne proteiny. Dla przypomnienia: w procesie trawienia proteiny ulegają rozkładowi na poszczególne aminokwasy, z których organizm buduje własye proteiny.
Literatura dodatkowa o aminokwasach:
- Felicitas Reglin, Aminokwasy w medycynie ortomolekularnej, Ralf Regin Verlag, ISBN 3-930620-43-x
- Klaus Arndt & Throsten Albers, Handbuch Proteiny & aminokwasy, Novogenics Verlag, ISBN 3-929002-32-9